Sunday, February 22, 2015

Nola ari den aldatzen medikuntza 3D inprimaketari esker

3D inprimagailuek hiru dimentsioko objektuak inprimatzen dituzte, materialaren ondoz ondoko geruzak gainjarriz. Berez, teknologia hori ez da atzo goizekoa, XX. mendeko 80ko hamarkadan garatu zuen Charles Hull ingeniari estatubatuarrak. Erabili zuen materiala likido akriliko bat zen, eskuarki laser-izpi batek igorritako argi ultramoreari aurkeztutakoan solidotzen zena. Horri esker, auto- eta hegazkin-fabrikatzaileek diseina ditzakete pieza konplikatuak ordenagailuan, eta gero inprima ditzakete prototipoak behin-behineko material batean. Gaur egun inprima ditzakete batzuetan behin betiko materialean ere.

Azkenaldian hiru dimentsioko inprimagailuak asko merkatu dira eta hainbat lekutan aurki daitezke. Hainbat produktu aurki daitezke merkatuan teknologia hori erabiliz egindakoak: torlojuak, audifonoak, betaurrekoak, kiroletako oinetakoak, bitxiak, hildakoen hautsak jasotzeko ontziak, panpinak, arkitekturako maketak eta are etxe osoak. 

Gaur egungo inprimagailuek era askotako materialak erabil ditzakete: plastikoak, zilarra, urrea eta beste metal batzuk eta baita zeramika, argizaria eta janariak ere.

Objektua inprimatu aurretik haren 3Dko irudia lortu behar da ordenagailuan, dela hutsetik abiaturik dela objektu fisiko bat hiru dimentsiotan eskaneatuz. Medikuntzaren kasuan diseinatzen edo eskaneatzen dena organo bat edo protesi bat izan daiteke (Ikus hau). Era horretako prozedurak gero eta gehiago erabiltzen dira osasun arloan. Paziente jakinen bihotzeko balbulak, hatzak edo ikusmen-nerbioak ekoizten dira, benetako ebakuntza egin aurretik ereduarekin praktikatzeko. Zirujauak 3D inprimaketaz eginiko stentak, protesiak eta garezur-atalak ari dira inplantatzen. 



3D inprimaketako teknologiek medikuntzako hainbat aplikazio pertsonalizatzeari bidea ireki diote. Protesi bat, esate baterako, pertsona jakin baten ezaugarrietara egokitu daiteke. Beste aukera bat,
fabrikazioaren eraginkortasuna areagotzea ahalbidetzen duena, hainbat elementu, bakoitza pertsona jakin batentzako egokitua, aldi berean ekoiztea da. Aukera horretaz baliatu diren lehenengoetarikoak hortz-protesiak eta audifonoak egiten dituzten laborategiak izan dira.

Prozesuari dentistak ematen dio hasiera, pazientearen ahoa eskaneatuz. Lorturiko datuak hortz-protesiak egiten dituen laborategiari helarazten dizkio dentistak. Laborategiak software berezi batez analizatzen ditu datuak eta paziente horrentzako soluzioa garatzen du, eta kasu horretarako behar diren elementuak ekoizteari ekiten dio. Hainbat kasuri dagozkien elementuak aldi berean inprima daitezke.

3D inprimagailuz fabrikaturiko osasun arloko produkturik hedatuenak, berriz, audifonoak izango dira seguru asko. Dagoeneko horrelako 10 milioi gailutik gora daude munduan zehar.

Audifonoak pertsonalizatu egin behar izaten dira,
pazientearen belarrira egokitzeko. Prozesua pazientearen belarria 3Dko laser-eskaner batez eskaneatuz hasten da. Horrela eredu digital bat lortzen eta ordenagailuan txukuntzen da. Gero 3D inprimagailu batez gailuaren oskola gauzatzen da eta ondoren oskol horren barruan elektronika txertatzen da. Hori guztia egiteak egun bat behar du, ohiko metodoak baino askoz gutxiago, eta, gainera, kalitate hobea lortzen da. Ikus ondoko bideoa:



Kirurgiaren arloan ere 3D inprimaketa ekarpen handiak egiten ari 3D erradiologiarekin batera. Medikuntzan gorputzaren irudiak sortzeko teknologia asko aurreratu da azken hamarkadetan. Erradiologia bidezko diagnosia ez da lehen bezain inbasiboa eta informazio hobea emateko gai da. Hiru dimentsioko bereizmen handiko irudiak lor daitezke arnas-euste bakarrean. Irudien prozesamenduak garrantzi handia du diagnosian, eta irudiek gidaturiko kirurgia ohikoa da gaur egun. Hala ere, hiru dimentsioko irudien datuak pantaila lauetan ikusteak mugak ezartzen ditu. Muga horiek gainditzen 3D inprimaketa ari da laguntzen, hain zuzen.
Hiru dimentsioko ereduak oso lagungarriak gertatzen dira aurpegi-masailetako kirurgiak planifikatzeko, leku horietako anatomia eta bertan erabiltzen diren prozedurak bereziki konplexuak direlako. Hiru dimentsioko ereduek asko laguntzen dute diagnosian, ebakuntzen planifikazioan eta pazientearen baimen informatua lortzen. Gainera prozesuaren denbora nabarmen laburtzen da.
3Dko inprimaketak garrantzi handia du garezur-aurpegietako eta aurpegi-masailetako protesien ingeniaritzan eta otorrinolaringologiako kirurgia berreraikitzailean. Era horretako kirurgia belarrian tumoreek nahiz traumatismoek eragiten dituzten kalteak eta sortzetiko malformazioak  erremediatzeko erabili ohi da gehienetan. Horrelakoetan, kaltetua izan ez den belarriaren 3Dko irudia sortzen da, ordenagailu bidezko tomografiaz lorturiko datuetan oinarrituz eta ispilu-simetriaz bihurtzen da. Gero 3Dko inprimaketaz lortzen da protesia.
Neurokirurgian ere aplikatzen dira metodo horiek, besteak beste, garezurreko akatsak konpontzeko eta odol-hodien barruko interbentzioetan. Garezurraren akatsen 3Dko ereduak sortzen dira ordenagailu bidezko tomografiaz, kranioko inplantea pertsonalizatzeko. Kirurgian nola jokatuko den aztertzeko ere erabiltzen dira ereduak


Ortopedian teknologia horiek bizkarrezurreko, aldakako, pelbiseko eta sorbaldako arazoak tratatzeko erabiltzen dira.



Bihotz-hodietako gaixotasunen diagnosian eta tratamenduan ere hiru dimentsioko ereduak oso baliagarriak dira. 

Bada beste arlo bat benetan iraultzailea: ehunen ingeniaritza, hau da, zelulen, ingeniaritzaren, materialen eta faktore biokimiko eta fisiokimiko egokien konbinazioa, funtzio biologikoak hobetzeko edo ordezkatzeko. Hezurra, kartilagoa, odol-hodiak, behazuna, larruazala edo muskulua konpontzeko edo ordezkatzeko erabiltzen da gehienetan.

Ehunen ingeniaritzan aurrerapen handia izan da 3Dko azpiegiturak (aldamioak) erabiltzea, ehun funtzionalak eratuko dituzten zelulak gidatzeko. Era horretan presta daitezke zelulen banaketa espazial eta hazkuntza-faktore kontrolatuak eta baita ere aldez aurretik erabakitako mikroegitura duten azpiegitura-materialak. Oraingoz teknika horiek nahiko esperimentalak dira. Faktore asko izan behar baitira kontuan azpiegiturak diseinatzeko garaian: matrizen arkitektura, poroen tamaina eta morfologia, materialek izango duten degradazioa, etab.

3Dko inprimaketa teknikarik ikertuenetako bat da ehunen ingeniaritzan. Ikus ondoko bideoa:




Wednesday, January 28, 2015

Irakurleei liburuak gomendatzeko sistema automatiko bat garatu du Trajectory enpresak

Iturria: The Bookseller

Trajectory enpresa 2012an sortu zuten Bostonen. Sortzaileak 1980ko hamarkadan CD-ROMak ekoizten lehenengotakoak izan ziren. 1990eko hamarkadan ProCD sortu zuten, kontsultarako obrak CD-ROMen argitaratzen zituen enpresa, adibidez AEBetako eta Kanadako lehenbiziko telefono-gida osoa. Ondoren ProCD eta Axiom enpresek bat egin zuten. Bat-egite horren ondoren, Trajectoryren sortzaileek webgune bat sortu zuten haurrei etxeko lanak egiten laguntzeko.

2010eko hamarkadan argitalpen-munduan aldaketa sakonak gertatzen ari dira. Irakurgailu elektronikoen hedapenak irakurleen ohiturak aldatu ditu. Bestalde, edukien digitalizazioaren ondorioz, euskarri digitalean eskuragarri dagoen titulu-kopurua handitzen ari da, paperean deskatalogaturik daudenena barne.

Testuinguru honetan Trajectoryk banatzaileekin lankidetzan jarduten du, mundu osoan zehar ebooken eta audioliburuen bilduma berriak identifikatzeko eta eskuratzeko
. Gainera, hizkuntza prozesatzeko tresnak erabiliz, gakohitzak eta beste informazio esanguratsu batzuk erauzten dituzte liburuen edukietatik.

Trajectoryk prozesu automatiko bat garatu du, liburuak gomendatzeko gai dena, hainbat algoritmotan oinarriturik.  Garatu duten prozesua Trajectoryren sistema liburu bat kargatuz hasten da. Hizkuntza prozesatzeko sistema automatiko batek testua analizatzen du eta ateratzen dituen datuak karakterizatu egiten ditu. Gero bilaketa-algoritmoek gero eta handiagoa den datu base batean bat datozen datuak bilatzen dituzte. Bat-etortze horiek gomendioak sortzen dituzte. Oinarrian bektore-espazioak modelatzeko teknikak daude. Liburu baten bereizgarriak, hau da, garaia, hitz motak, generoa, etab. beste batzuenekin alderatuz, sistemak beste liburu digital batzuk gomendatzen ditu, edukien arabera eta ez salmenten historiaren arabera.

Emaitza praktikoa da autoreei eta argitaletxeei aukera ematen zaiela, beren argitalpenak prozesatuz, irakurleak eta haientzat egokiak diren liburuak parekatzeko.
Irakurle batek edo liburutegi batek liburu bat erosten badu, sistemak liburu horren antzeko ezaugarriak dituen beste liburu batzuk gomendatuko dizkio.

Monday, January 12, 2015

2015eko EBko Lehendakaritzako gertakari ofizialetan itzulpen automatikoa erabiliko dute

Iturria: eNewsWire

Hizkuntza-teknologiako Tilde konpainiak itzulpen automatikoko sistema bat jarri du Europar Batasuneko Kontseiluaren Lehendakaritzarentzat. Sistema hori bereziki diseinatua da 2015eko EBko Lehendakaritzako gertakari ofizialetan izango diren nazioarteko kazetariek eta Europar Batasuneko Estatuen ordezkariek erabiltzeko. Kazetariek eta ordezkariek gertakari horien berri Letoniako komunikabideetan jarraitu ahal izango dute, bertako webguneetako eta blogetako edukiak irakurriko dituzte, ingelesez ez dauden prentsako materialak eta beste albiste-iturri batzuetakoak itzuliko dituzte, eta gobernuaren dokumentuak erabili ahal izango dituzte, ikerketa orokorrak egiteko.

EU Presidency Translator
deritzon sistema horrek testuak, dokumentuak letonieratik ingelesera eta alderantziz bat-batean itzultzen ditu. Tresna hori jaits daiteke ordenagailuetarako eta mobiletarako aplikazio gisa. Gainera bi itzulpen-kiosko ere jarri dituzte EBko Lehendakaritzaren Kontseiluaren egoitza nagusian.


Lehenbiziko aldia da itzulpen automatikoko tresna bat erabiltzen dena, era horretako goimailako gertakari batean zenbait hizkuntzaren arteko komunikazioa ahalbidetzeko.

Tuesday, January 6, 2015

Googlek irudien oinak automatikoki idazteko prestatu dute ikasketa automatikoko algoritmo bat

Iturria: MIT Technology Review 

Googleko ingeniariek ikasketa automatikoko algoritmo bat irudien oinak idazteko prestatu dute, itzulpen automatikorako erabiltzen dituzten teknika berberak baliatuz.

Sistema berri horrek automatikoki sortzen ditu irudien edukiak zehazki deskribatzen dituzten irudien oinak. Hori erabilgarria izango da bilatzaileetan erabiltzeko eta ikusmen-arazoak dituztenei Interneten nabigatzeko, nahiz mundu errealean ibiltzen laguntzeko.

Itzulpenak egiteko planteamendu konbentzionala hitzak banan-banan itzuliz hasten den prozesu iteratibo bat da eta gero hitzak eta esaldiak berrordenatzen dituena, itzulpena hobetzeko. Alabaina, azken urteotan, Googlek bere bilaketen datu-base erraldoia testuak beste era guztiz desberdin batez itzultzeko landu du.

Sistema horrek funtsean egiten duena da hitzak beste hitz batzuen ondoan edo hurbil zenbat bider agertzen diren zenbatu eta ondoren haiek erlazionatzen dituen bektore-espazio bat definitu. Horrela hitz bakoitza espazio horretako bektore batek ordezkatzen du eta esaldiak bektoreen konbinazioek ordezkatzen dituzte.

Horren oinarrian badago hipotesi bat: hitz jakinek erlazio berbera dutela beste hitzekin, edozein delarik ere hizkuntza. Adibidez, "errege - gizonezko + emakume = erregina" egia izango litzateke hizkuntza guztietan. Horren arabera, hizkuntzatik hizkuntzara itzultzea bektore-espazioen matematikako kontua da.

Google Translatek esaldi bakoitza bektore bihurtzen du eta gero bektore hori beste hizkuntza bateko esaldi baliokidea ekoizteko erabiltzen du.


Ikerketa horretan diharduen taldeak Google Brain deritzon proiektu bat garatu du, ikasketa sakoneko teknikak garatzeko, besteak beste, ordenagailuei giza hizketa ezagutzea irakasteko helburuarekin.

Talde horretan lan egiten duen zientzialarietako bat Oriol Vinyals kataluniarra da. Oriol Sabadellen jaio zen duela 31 urte, Telekomunikazioetako Ingeniaritza ikasi zuen Bartzelonako Universitat Politècnica de Catalunyan, formazio hori Centre de Formació Interdisciplinària Superior delakoan osatu ondoren, karrera-bukaerako proiektua AEBetako carnegie Mellon University-n egin zuen, 9 hilabeteko egonaldi bat egin zuen Berkeleyko Unibertsitatean, ikasketa automatikoan espezializatzeko, beste urtebete eman zuen San Diegon Informatikako master bat egiten eta 2009-2013 tartean doktoretza egiten, berriro ere Berkeleyn. Denbora horretan guztian, udako hilabeteetan egonaldiak egin zituen Microsoften eta Googlen, zenbait ikerlanetan parte hartzen.

Oriol Vinyals

Orain Googleko taldeak sare neuronal bat erabili du, 100.000 irudiko datu multzo bat eta irudi horien oinak aztertu eta irudien edukia nola sailkatu ikasteko. Baina irudia deskribatzen duten hitzen multzoa sortu ordez, haien algoritmoak hitzen arteko erlazioa ordezkatzen duen bektore bat sortzen du. Bektore hori gero Googleren itzulpen-algoritmoan txerta daiteke ingelesezko edo beste edozein hizkuntzatako oina ekoizteko. 

Prozedura horren eraginkortasuna probatzeko, giza ebaluatzaileak erabili zituzten, automatikoki sorturiko oinak ebaluatu zituztenak, beste prozedura automatiko batzuek eta gizakiek sorturiko oinekin konparatuz.

Proba horien emaitzek erakutsi dute sistema berriak, Googlek Neural Image Caption deritzonak, ondo funtzionatzen duela.

Thursday, January 1, 2015

Posta-zerbitzuak dronak probatzen ari dira paketeak entregatzeko

Iturria: http://www.itespresso.fr 

Frantziako La Postek interesa du paketeak dronen bidez entregatzeko. LaPosteren GeoPost filialak, Frantzian eta Europan paketeen entrega lasterrak egiten dituenak proba batzuk egin zituen orain dela gutxi Var-eko departamenduan dagoen Centre d’Etudes et d’Essais pour Modèles Autonomes (CEEMA) ikerketa-zentroan. Egin zituzten proba horiek erakutsi zuten posible dela dronak erabiltzea paketeak entregatzeko, aireratu, hegan egin, lurreratu eta basera itzuliz. 

Proben xedea zen 2 kiloko pakete bat 1.200 metrora garraiatzea, baina urrunagoko garraioak ere egin nahi lituzkete. 

Erabili zuten dronak sei errotore elektriko ditu eta gai da 40cm x 30 cm x 20 cm-ko eta 4 kg-ko paketeak 20 km-ra garraiatzeko.

La Postek probatu duen Atechsys etxearen drona

Hala ere, oraingoz ez dute ustiapen komertzialik aipatzen. Iristen zailak diren lekuetan entrega lasterrak egiteko erabiltzeari ematen diote lehentasuna. 

Alemaniako Deutsche Poste-DLHk ere antzeko egitasmo baten berri eman zuen 2013aren bukaeran. Sistema horren bidez botiken paketeak entregatzeko asmoa dute.

Deutsche Post probatzen ari den oktokopteroa
Amazonek, UPSk eta beste batzuek ere antzeko egitasmoak dituzte.

Sunday, December 28, 2014

Analitika, marketinaren kudeaketarako tresna

Datu multzoetan, bereziki datu multzo erraldoietan, dauden patroi esanguratsuak aurkitzean eta komunikatzean datzan jarduera da analitika. 
Estatistika, programazio informatikoa eta ikerketa operatiboa erabiltzen ditu.

Enpresek negozioaren emaitzak deskribatzeko, aurreikusteko eta hobetzeko erabiltzen dute analitika, negozioaren datuei aplikatuz. Zehazki analitika prediktiboa, erabakien kudeaketa, salmenten analitika, biltegien kudeaketa, marketinaren optimizazioa, webguneen erabileraren analitika, kredituen arriskuen analitika, iruzurren analitika dira analitikaren adarretako batzuk. 

Marketina, esate baterako, gaur egun, datuetan oinarritzen da. Enpresek analitika erabiltzen dute kanpainen emaitzak aztertzeko eta kontsumitzaile egokienengana bideratzeko. Azterketa demografikoak, bezeroen segmentazioa eta beste teknika batzuk erabiliz erabakitzen dituzte estrategiak.

Webguneen analitikaren bitartez, marketinean lan egiten dutenek saio mailako informazioa biltzen dute, hau da, webgune horretan izan diren interakzioen informazioa jasotzen dute: bilaketan erabilitako hitzak, IP helbidea eta bisitariaren jarduerak. Informazio horretan oinarrituz marketineko kanpainak, webguneko nabigazioa edo edukiak hobetu daitezke. 

Marketinean sarri erabiltzen diren analisi-teknikak, besteak beste, honako hauek dira: marketin-mixaren modelizazioa, prezioen eta sustapenen analisiak, saltzaile-taldeen optimizazioa, bezeroen analitika, etab.  Tresna eta teknika horiek lagungarri gertatzen dira, bai marketineko erabaki estrategikoak hartzeko, hala nola marketinean zenbat gastatu eta aurrekontua nola banatu marka sail batean eta marketin-mixean, eta baita erabaki taktikoagoak hartzeko ere, esate baterako, kanpaina bat bezerogai egokienengana bideratzeko, mezu egokienarekin, kostu eraginkorrenarekin, garai egokienean.

Saturday, November 8, 2014

Watsonek lagundu dezake minbizia tratatzen

Iturria:  MD Anderson Cancer Center
IBMk garaturiko hirugarren belaunaldiko sistema informatiko bat da Watson. Harridura sortu zuen "Jeopardy! telebistako lehiaketan goi-mailako bi partehartzaileri irabazi zienean.

Hori berez anekdota bat da, zeren eta sistema horrek, hizkuntzaren prozesamenduan, hipotesi-sorkuntzan eta ikaskuntza automatikoan oinarrituz, alda dezake errotik gizakiok ordenagailuekin interakzioan jarduteko dugun era, eta zenbait arlotan lan egiteko era ere iraul dezake, hala nola osasun-arloan.

Esate baterako, Houstongo MD Anderson Cancer Centereko medikuak Watson erabiltzen ari dira Oncology Expert Advisor izeneko software batekin, kasuan-kasuan minbiziaren tratamendurik egokiena gomendatzeko.

Watson hizketa arruntean egindako galderei erantzuteko dago pentsatua. Hori medikuntza arloan biziki kritikoa da, txosten klinikoek sarri edukitzen dutelako informazio baliagarria, oharkabean pasatzen dena.

Literatura zientifikoan erabiltzen den terminologiarik zehatzena eta adosturiko gidalerroak erabilita ere, bigarren belaunaldiko sistema informatikoek ebatz ez ditzaketen anbiguotasunak agertzen dira, medikuentzat informazio garrantzitsua eskaintzea eragozten dutenak. Hizkuntzako anbiguotasun horiek ondo ezagutzen dira, eta arlo jakin bateko terminoen adierak eta haien arteko erlazioak argitzen dituzten hiztegi kontrolatuak eta ontologiak sortu dira.

Espezialisten hizkera zorrotzetik pixka bat urrundu orduko, ordea, gauzak lausotu egiten dira. Esate baterako, gene terminoak definizio bat baino gehiago izan ditzake. Geneen datu-banku batek defini dezake esanez "proteina bat sintetizatzeko gai den ADN zati bat" dela, eta beste batek defini dezake esanez "interes biologikoa duen ADN eskualde  bat, izena duena eta tasun genetiko bat edo fenotipo bat garraia dezakeena" dela.

Terminoak duen testuinguruak zertuko du zein den interpretazio zuzena. Watsonek, bigarren belaunaldiko sistema informatikoen aldean duen abantaila testuinguruaren arabera interpretazio egokia emateko gaitasuna da, hain zuzen.

Terminologia mediko zehazki definitua edo kodetua prozesatzeak eragozpenak baldin baditu gaur egungo sistema informatikoentzat, txosten kliniko egituratugabeen integrazioak askoz zailtasun handiagoa du. Gizakiok erraz bereizten ditugu, hitz polisemikoen adierak testuinguruei erreparatuz, eta zailagoa dena baita ironia edo konnotazioak ere. Sistema informatiko gehienentzat, ordea, anbiguotasun horiek ia ezin ebatzizkoak dira. Watsonentzat, aldiz, ez.

Watsonek erauz dezake hizkuntzaren esanahia, giza garunak funtzionatzen duen modu beretsuan jardunez. Guk ez dugu hiztegi erraldoi bat buruan txertatua, entzuten dugun hitz bakoitzaren adiera han bilatzeko, eta esaldiaren esanahia bertan dauden hitz guztien adierak batuz ulertzeko. Gramatika-erregeletan soilik ere ez gara oinarritzen esanahia ulertzeko.

Berez, gizakiok sarri urratzen ditugu gramatikaren erregelak, ortografia eta semantika, eta hala ere bestek esaten dutena ulertzeko moldatzen gara. Gure solaskideen esaldiei buruz hizkuntzaren erregelen arabera arrazoituz bai, baina anbiguotasunak, metaforak eta lokuzioak interpretatzeko dugun esperientzia partekatua ere erabiliz ulertzen ditugu. Watsonek ere antzeko teknikak erabiltzen ditu gure galderen asmoari antzemateko.

Prozesuaren lehen urratsean, Watsonek testu-corpus bat irensten du, hala nola bularreko minbiziaren tratamenduari buruzko erreferentzia argitaratuena. Horrek gai bati buruzko informazio-oinarritzat hartzen du. Testu horiek hainbat formatu digitaletan eman dakizkioke: HTMLn, Microsoft Worden edo PDFn. Watsonek testu horiek corpusean egoteko duten egokitasuna eta edukien zuzentasuna ebaluatzen du, eta desegokia edo okerra irizten duen guztia baztertu egiten du. Adibidez, testua zaharregia baldin bada eta bazterturik geratu den tratamendu bat proposatzen bada bertan baztertu egingo du.

Testuak irensteko prozesu horren beste xede bat edukiak sistemaren barruan efizientzia handiagoz erabiltzeko prestatzea da. Behin edukia irentsiz gero,  Watson entrena daiteke arloko hizkuntza-egiturak ezagutzeko, eta ondoren sistema kognitiboak eduki horri buruzko galderei erantzuten die, galderaren eta informazio-corpusetik ateratako erantzun posibleen arteko inferentziak eginez.

Watsonek hainbat algoritmo erabiltzen ditu, inferentzia horiek aurkitzeko. Adibidez, galderak zerikusirik baldin badu denbora-tarte batekin, Watsonen algoritmoek erantzun posibleak ebaluatuko dituzte, denbora-tarte horretarako esanguratsuak diren ikusteko. Ostera, galderak lekuarekin zerikusirik baldin badu, algoritmoek erantzun posibleak ebaluatuko dituzte leku horretarako esanguratsuak diren ikusteko. Galderaren eta erantzun posiblearen testuinguruen arteko kidetasunak ere bilatuko ditu. Galderak eskatzen duen erantzun mota ebaluatuko du eta baita sinonimoak, aditzaren aldia, baldintzazko perpausak, etab.

Watsonek tasun horietako bakoitzari puntuazio bat emango dio, galderaren eta erantzun posiblearen artean inferentzia bat zer mailatan aurki daitekeen adierazteko. Gero ikaskuntza automatikoko teknika batek puntuazio horiek guztiak erabiliko ditu, erabakitzeko zer neurritan den onargarria erantzun hori arlo horretan.




Funtsean Watson entrenatzen da hizkuntza-inferentzien egitura esanguratsuak ezagutzeko. Gainera, berrentrena daiteke behar adina bider, arloan gertatzen diren hizkuntza-egituren aldaketak kontuan hartzeko.

Minbizia tratazeko ekarpena

Minbiziaren tratamenduan aurrerapen handiak daude baina arlo horretan ari diren profesional askok ezin izaten dute egunetik egunera ugariagoa den gai horri buruzko dokumentazioa eskuratu eta aztertu.
Hutsune hori betetzeko asmoz, MD Anderson erietxeko medikuek eta informatikariek MD Anderson Oncology Expert Advisor erabakitzeko sistema garatu dute.

Sistema horrek erietxe horretako jakinduria eta eskarmentua proba klinikoetako esperientziarekin, argitaraturiko lanekin eta medikuntzako adituek adosturiko gidalerroekin integratzen ditu, paziente jakin bakoitzari dagokion tratamendua aukeratzeko.

Zehazki, Watsonek lehenbizi pazienteak artatzeaz dauden laburpenak kargatzen eta aztertzen ditu. Horietan denboran zehar eta hainbat praktikatan izan diren sintomen, diagnostikoen, irudi bidezko proben eta tratamenduen historiak egoten dira. Informazio hori paziente jakin bat beste batzuekin alderatzen duen software batean sartzen da, populazioa tratamendu indibidualek izan dituzten erantzunik hoberenen arabera banaturiko taldetan sailka dezan.

Gero Watsonek espero diren bilakaerak, arloko klinikarien jakintza, kohorte-azterketak1 eta literatura klinikoan aurkitzen den ebidentzia erabiltzen ditu, zenbait tratamendu-aukera ebaluatu eta mailakatzeko, klinikariak kontuan izan ditzan. Datu horiek pazientearen une horretako eta aurreko egoerarekin lotzen ditu eta paziente horrentzako metodo terapeutiko egokiena eskaintzen du.

Watsonek ematen dituen gomendio terapeutiko guztien atzean dauden datu guztiak eskura dituzte medikuek, aztertu ahal izan ditzaten, datuen egokitasun klinikoa juzga dezaten eta beren erabakiak har ditzaten. Hortaz, Watsonek ez du tratamendurik erabakitzen baina paziente bakoitzari dagokion tratamendua erabakitzeko behar dituen tresnak ematen dizkio medikuari.

_______________________________________________________________________________
1 Kohorte-azterketa Azterketa epidemiologiko, aldagaien estatistiketan oinarritu, etiologiko eta denboran zeharrekoa, eritasun baten edo gertakari baten maiztasuna bi populaziotan alderatzen duena, bata arrisku-faktore jakin baten eraginpean dagoena eta bestea ez dagoena.